Birleşik Krallık’ta Sığınma Sisteminde Kapsamlı Reform Planı Açıklandı

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Birleşik Krallık‘ta yasa dışı göçle mücadele kapsamında ülke tarihinin en büyük sığınma reformlarını duyurdu. Danimarka modelinden esinlenen düzenlemelerle mülteci statüsü geçici hale gelirken, temyiz süreçleri sadeleştirilecek ve iş birliği yapmayan ülkelere vize yaptırımları uygulanacak.

Mülteci Statüsü Artık Geçici

Yeni düzenlemeyle, sığınmacılar Birleşik Krallık’ta yalnızca geçici olarak kalabilecek. Mülteci statüsü her 30 ayda bir gözden geçirilecek ve kişinin geldiği ülke “güvenli” olarak değerlendirilirse geri gönderilebilecek.

Kalıcı oturum hakkı için gereken süre 5 yıldan 20 yıla çıkarılıyor. Ancak çalışma ve eğitim vizesine geçiş yapan mülteciler, daha hızlı yerleşim hakkı kazanabilecek. Aile birleşimi sadece bu yeni vize türüne geçen mültecilere tanınacak.

Temyiz Süreci Tek Aşamaya İniyor

İltica davalarında çoklu temyiz hakkı kaldırılacak. Bunun yerine tüm itiraz gerekçelerinin bir seferde sunulacağı tek aşamalı bir süreç getirilecek. Süreç, bağımsız bir temyiz kurumu tarafından yürütülecek.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 8. Maddesi olan “aile hayatına saygı hakkı”, yalnızca çocuk ve ebeveyn gibi birinci derece yakınlar için geçerli olacak şekilde yeniden tanımlanacak. Ayrıca AİHS’nin kötü muamele yasağını içeren 3. maddesinin de daha dar yorumlanması planlanıyor.

Modern Kölelik Yasası’nda da değişiklik öngörülüyor. İltica sürecini durdurmak amacıyla son dakikada sunulan insan kaçakçılığı iddiaları geçersiz sayılabilecek. İddiaların başvuru sırasında sunulmaması durumunda, geçerliliği sorgulanacak.

Konut ve Maddi Destek Sona Eriyor

Yeni yasa taslağı, iltica başvurusu yapanlara verilen konut ve maddi destek sağlama yükümlülüğünü kaldırıyor. Yalnızca “gerçekten muhtaç” olanlara sınırlı destek verilecek.

Çalışma izni olan ancak çalışmayan, yasa dışı davranışlarda bulunan ya da sınır dışı kararına uymayan başvuru sahiplerine destek sağlanmayacak. Kendi isteğiyle muhtaç duruma düşenlere de yardım yapılmayacak.

İltica başvurusunda bulunanların sahip oldukları varlıkları konaklama masrafları için kullanmaları gerekecek. Danimarka örneğinde olduğu gibi sınırda bazı maddi varlıkların alınması gündemde. Evlenme yüzüğü gibi manevi değeri olan eşyaların hariç tutulacağı belirtilse de, araç ve e-bisiklet gibi eşyaların hedef alınabileceği ifade edildi.

Otel konaklamasına son verilmesi hedefleniyor. Geçen yıl hükümetin günlük otel konaklama maliyeti 5,77 milyon sterlin olarak açıklanmıştı.

Reddedilen başvurulara rağmen, çocukları 18 yaşına gelene kadar barınma ve maddi destek almaya devam eden aileler için bu uygulama da sona erecek. Yerine gönüllü dönüş için maddi teşvik sunulacak, kabul etmeyen aileler zorla sınır dışı edilecek.

Yeni Yasal Güzergâhlar Açılıyor

Yasa dışı göçmenlerin gelişi kısıtlanırken, yıllık kota ile yeni yasal göç yolları açılması planlanıyor. Topluluklar ve gönüllü bireyler, Ukrayna’dan kaçanları ağırlayan “Homes for Ukraine” modeline benzer şekilde mülteci sponsorluğu yapabilecek.

İşverenlerin tehlike altındaki kişileri istihdam amacıyla ülkeye getirmesine olanak sağlayan Displaced Talent Mobility programı da genişletilecek. Yasal yollarla gelenler, 10 yıllık sadeleştirilmiş bir yerleşim sürecine tabi olacak.

Vize Yaptırımları Geliyor

Geri kabul anlaşmalarına uymayan ülkelere yönelik yaptırımlar da planlanıyor. Bazı ülkelere, vatandaşlarını geri almamaları durumunda vize yasağı getirilecek. İçişleri Bakanlığı, Angola, Namibya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ni iş birliği yapmamaları hâlinde yaptırımlarla karşı karşıya bırakacağını açıkladı.

Yapay Zekâ ve Dijital Kimlik

Reformlar kapsamında teknolojik yenilikler de devreye alınacak. Yaşı konusunda şüphe olan sığınmacıların tespiti için yapay zekâ temelli sistemlerin kullanımı yaygınlaştırılacak.

Ayrıca Parlamento dönemi sonuna kadar dijital kimlik uygulamasına geçilecek. Bu sayede sahte belgelerle yasa dışı çalışma engellenebilecek.